۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶ – بر اساس یک مطالعه جدید که در مجله  Diabetes Careمنتشر شده است، یک رژیم مشابه با رژیم DASH(رویکردهای تغذیه‌ای برای توقف فشار خون بالا) که برای بیماران دیابتی اصلاح شده است، منجر به کاهش قابل‌توجهی در سطح فروکتوزامین، قند خون ناشتا و هموگلوبین گلیکوزیله (HbA1c) در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲، در مقایسه با رژیم غذایی استاندارد آمریکایی می‌شود.

دیابت نوع ۲، یک معضل جهانی برای سلامتی است که با قند خون بالا و وخامت اختلالات متابولیک شناخته می‌شود و احتمال بروز مشکلات قلبی، کلیوی و سایر عوارض را افزایش می‌دهد. تغییر در رژیم غذایی برای مدیریت دیابت حیاتی است و تمرکز متخصصان از مواد مغذی خاص به سمت الگوهای کلی غذایی تغییر یافته است. رژیم  DASHکه سرشار از میوه، سبزیجات، غلات کامل، حبوبات و لبنیات کم‌چرب است، فواید اثبات‌شده‌ای برای مدیریت فشار خون و سلامت کلی قلب دارد. با این حال، تأثیر دقیق آن بر کنترل قند خون در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ به اندازه کافی مشخص نبود.

رژیم  DASH4Dنسخه‌ای اصلاح‌شده از برنامه غذایی  DASHاست که به‌طور ویژه برای بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ طراحی شده است. این رژیم شامل کاهش کربوهیدرات، افزایش پروتئین و چربی‌های غیراشباع و تمرکز بر مواد غذایی غنی از مواد مغذی است. این اصلاحات می‌تواند حساسیت به انسولین و کنترل قند خون را بهبود بخشیده و هم‌زمان به عوامل خطر بیماری‌های قلبی رسیدگی کند. شاخص‌هایی مانند هموگلوبین گلیکوزیله (HbA1c)، قند خون ناشتا و قند خون پس از غذا برای پایش سلامت متابولیک مهم هستند؛ بنابراین، بررسی تأثیر DASH4Dبر این شاخص‌ها می‌تواند به تعیین اثربخشی آن در مدیریت دیابت کمک کند.

این مطالعه با دقت بسیار بالایی انجام شد تا نتایج کاملاً قابل‌اعتماد باشد؛ به‌طوری‌که به‌جای توصیه‌های معمولی، خودِ تیم تحقیق تمام وعده‌های غذایی شرکت‌کنندگان را در طول دوره تأمین کردند تا از اجرای ۱۰۰درصدی رژیم اطمینان حاصل شود. در جریان این مطالعه تغذیه‌ایِ تحت‌نظارت، به افراد مبتلا به دیابت نوع ۲، چهار رژیم غذایی مختلف به ترتیب تصادفی داده شد: رژیم DASH4Dو یک رژیم مقایسه‌ای (که بازتاب‌دهنده رژیم استاندارد آمریکایی بود)، و هر دو رژیم با سطوح متفاوتی از سدیم.این روش باعث می‌شود که تفاوت‌های فردی بیماران (مانند وضعیت بدنی متفاوت هر فرد) تأثیری در نتایج نگذارد، زیرا عملکردِ بدنِ هر فرد در رژیم‌های مختلف با خودش مقایسه شده است؛ به همین دلیل، یافته‌های این مطالعه در مورد تأثیر رژیم DASH4D بر بهبود قند خون، از اعتبار علمی بسیار بالایی برخوردار است.هر مرحله از رژیم ۵ هفته به طول انجامید. با استفاده از روش اصلاح‌شده «قصد درمان» (Intention-to-treat)، تأثیر رژیم DASH4D(در مقایسه با رژیم کنترل) بر فروکتوزامین، قند خون ناشتا و HbA1cبا استفاده از مدل‌های خطی با اثرات آمیخته ارزیابی شد.

در گروهی شامل ۱۰۱ نفر (میانگین سنی ۶۷ سال، ۶۵٪ زن، ۸۷٪ سیاه‌پوست)، رژیم  DASH4Dدر مقایسه با رژیم کنترل، کاهش قابل‌توجهی را در پایان دوره در شاخص‌های فروکتوزامین (تفاوت تعدیل‌شده: ۵.۶- میکرومول/لیتر، P=۰.۰۰۲)، قند خون ناشتا (تفاوت تعدیل‌شده: ۴.۵- میلی‌گرم/دسی‌لیتر، P=۰.۰۲) و HbA1c(تفاوت تعدیل‌شده: ۰.۰۹- درصد، P=۰.۰۴) نشان داد.

بیشترین کاهش در سطوح فروکتوزامین و قند خون ناشتا در افرادی مشاهده شد که سطح اولیه  HbA1cآن‌ها ۷٪ یا بالاتر بود. به‌طور کلی، این پژوهش استفاده از رژیم DASH4D را برای کنترل قند خون در دیابت نوع ۲ تأیید نمود.

منبع:

https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/dash4d-diet-improves-glycemic-control-in-type-2-diabetes-study-179606